{"id":12392,"date":"2026-05-20T11:56:28","date_gmt":"2026-05-20T11:56:28","guid":{"rendered":"https:\/\/angling.is\/?p=12392"},"modified":"2026-05-20T11:56:29","modified_gmt":"2026-05-20T11:56:29","slug":"ny-greining-synir-ognvekjandi-framtid-fyrir-islenska-laxastofna","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/angling.is\/en\/ny-greining-synir-ognvekjandi-framtid-fyrir-islenska-laxastofna\/","title":{"rendered":"N\u00fd greining s\u00fdnir \u00f3gnvekjandi framt\u00ed\u00f0 fyrir \u00edslenska laxastofna"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fd l\u00edkanagreining Arev \u00e1 Sel\u00e1 og Hofs\u00e1 \u00ed Vopnafir\u00f0i s\u00fdnir hversu alvarleg \u00fer\u00f3unin getur or\u00f0i\u00f0 ef haldi\u00f0 ver\u00f0ur \u00e1fram \u00e1 s\u00f6mu braut \u00ed opnu sj\u00f3kv\u00edaeldi me\u00f0 frj\u00f3um fiski h\u00e9r \u00e1 landi. Greiningin byggir \u00e1 IBSEM l\u00edkaninu, einstaklingsmi\u00f0u\u00f0u erf\u00f0al\u00edkani fyrir Atlantshafslax sem fylgir eftir einstaklingum \u00ed stofni, l\u00edfsferli \u00feeirra og erf\u00f0asamsetningu yfir langan t\u00edma. Arev hefur a\u00f0laga\u00f0 l\u00edkani\u00f0 a\u00f0 \u00edslenskum a\u00f0st\u00e6\u00f0um,\u00a0 annars me\u00f0 hli\u00f0sj\u00f3n af stofnst\u00e6r\u00f0armati, flatarm\u00e1li uppeldissv\u00e6\u00f0a, hitastigi, l\u00edfsl\u00edkum eldislaxa \u00ed villtri n\u00e1tt\u00faru og l\u00edkum \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 strokulaxar leiti upp \u00ed \u00e1r. \u00de\u00e1 var notast vi\u00f0 h\u00e1marksframlei\u00f0slu \u00e1 Austfj\u00f6r\u00f0um skv. n\u00fagilandi \u00e1h\u00e6ttumat um erf\u00f0abl\u00f6ndun<\/p>\n\n\n\n<p>Ni\u00f0urst\u00f6\u00f0urnar eru hrollvekjandi. Me\u00f0fylgjandi myndir s\u00fdna a\u00f0 \u00e1 40 \u00e1rum geta villtir laxastofnar \u00ed Sel\u00e1 og Hofs\u00e1 \u00ed Vopnafir\u00f0i or\u00f0i\u00f0 25\u201330% blanda\u00f0ir eldislaxi, ver\u00f0i \u00e1\u00e6tlanir um sj\u00f3kv\u00edaeldi \u00e1 laxi vi\u00f0 \u00cdsland \u00f3breyttar. \u00deetta gerist \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00feessar \u00e1r s\u00e9u fj\u00e6r sj\u00f3kv\u00edaeldi en fj\u00f6lmargar a\u00f0rar \u00e1r landsins.\u00a0Til lengri t\u00edma ver\u00f0ur myndin enn alvarlegri. Mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 forsendur greiningarinnar getur hlutfall blendinga \u00ed Hofs\u00e1 or\u00f0i\u00f0 um 60\u201365% af stofninum \u00e1 100 \u00e1ra t\u00edmabili, og \u00ed Sel\u00e1 s\u00fdnir l\u00edkani\u00f0 einnig verulega upps\u00f6fnun erf\u00f0a eldislaxa \u00e1 sama t\u00edmabili.<\/p>\n\n\n\n<p>Samkv\u00e6mt l\u00edkaninu st\u00f6\u00f0vast \u00e1hrifin ekki sj\u00e1lfkrafa \u00fe\u00f3tt opnu sj\u00f3kv\u00edaeldi ver\u00f0i s\u00ed\u00f0ar h\u00e6tt. \u00deegar erf\u00f0aefni eldislaxa hefur blandast inn \u00ed villtan stofn er ekki h\u00e6gt a\u00f0 taka \u00fea\u00f0 einfaldlega til baka. Eldisgen geta or\u00f0i\u00f0 varanlegur hluti af erf\u00f0amengi villtu laxana.<\/p>\n\n\n\n<p>Hafranns\u00f3knastofnun hefur sj\u00e1lf bent \u00e1 a\u00f0 erf\u00f0abl\u00f6ndun vi\u00f0 eldislax getur breytt erf\u00f0asamsetningu villtra stofna, haft \u00e1hrif \u00e1 l\u00edfs\u00f6gulega eiginleika og leitt til hnignunar stofna. \u00cd ranns\u00f3kn Hafranns\u00f3knastofnunar sem birt var \u00e1ri\u00f0 2023 greindust fyrstu kynsl\u00f3\u00f0ar blendingar \u00ed 17 \u00e1m og eldri erf\u00f0abl\u00f6ndun \u00ed 26 \u00e1m. \u00deetta ger\u00f0ist \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 framlei\u00f0sla \u00e1 eldislaxi hafi \u00fe\u00e1 veri\u00f0 mun minni en s\u00fa framlei\u00f0sla sem n\u00fa er til umr\u00e6\u00f0u.<\/p>\n\n\n\n<p>Landssamband vei\u00f0if\u00e9laga ger\u00f0i verulegar athugasemdir vi\u00f0 dr\u00f6g a\u00f0 n\u00fdju \u00e1h\u00e6ttumati erf\u00f0abl\u00f6ndunar \u00e1 vettvangi samr\u00e1\u00f0snefndar um fiskeldi s\u00ed\u00f0astli\u00f0inn vetur. \u00cd s\u00e9r\u00e1liti LV var s\u00e9rstaklega vara\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e1h\u00e6ttumati\u00f0 fjalli fyrst og fremst um \u00e1gengi eldislaxa, en taki ekki n\u00e6gilega sk\u00fdrt \u00e1 langt\u00edma\u00e1hrifum og upps\u00f6fnun erf\u00f0a eldislaxa \u00ed villtum stofnum. \u00dear var einnig gagnr\u00fdnt a\u00f0 4% vi\u00f0mi\u00f0 um \u00e1gengi eldislaxa v\u00e6ri \u00ed dr\u00f6gunum meti\u00f0 sem \u00feriggja \u00e1ra me\u00f0altal \u00ed sta\u00f0 \u00e1rlegs h\u00e1marks. A\u00f0 mati LV felur \u00fea\u00f0 \u00ed s\u00e9r tilsl\u00f6kun \u00e1 var\u00fa\u00f0. S\u00e9r\u00e1lit LV m\u00e1 lesa <a href=\"https:\/\/angling.is\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Seralit-LV_ahattumat_samradsnefnd.pdf\/\" class=\"rank-math-link\">h\u00e9r<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Landssamband vei\u00f0if\u00e9laga telur a\u00f0 \u00feessi greining taki af allan vafa um nau\u00f0syn \u00feess a\u00f0 beita raunverulegri var\u00fa\u00f0arn\u00e1lgun vi\u00f0 setningu n\u00fdrra laga um lagareldi. Vernd villtra laxastofna ver\u00f0ur a\u00f0 vera lykilforsenda laga um lagareldi, ekki skrautfj\u00f6\u00f0ur. \u00c1h\u00e6ttumat erf\u00f0abl\u00f6ndunar \u00fearf a\u00f0 vera bindandi, gagns\u00e6tt og byggt \u00e1 var\u00fa\u00f0. \u00c1byrg\u00f0in \u00e1 stroki, v\u00f6ktun, vi\u00f0br\u00f6g\u00f0um og tj\u00f3ni m\u00e1 ekki lenda \u00e1 vei\u00f0if\u00e9l\u00f6gum, landeigendum og \u00feeim bygg\u00f0um sem treysta \u00e1 heilbrig\u00f0a villta laxastofna.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00cdslenska laxinum m\u00e1 ekki f\u00f3rna fyrir sj\u00f3kv\u00edaeldi. Hann er lifandi erf\u00f0aau\u00f0lind, m\u00f3tu\u00f0 af \u00edslenskum \u00e1m, ve\u00f0urfari og n\u00e1tt\u00faru \u00ed \u00fe\u00fasundir \u00e1ra. Hann er hluti af l\u00edffr\u00e6\u00f0ilegum og erf\u00f0afr\u00e6\u00f0ilegum fj\u00f6lbreytileika landsins.<\/p>\n\n\n\n<p>Arev hefur l\u00fdst sig rei\u00f0ub\u00fai\u00f0 til a\u00f0 vinna samb\u00e6rilegar IBSEM-l\u00edkanagreiningar fyrir a\u00f0rar vei\u00f0i\u00e1r \u00e1 \u00cdslandi. \u00c1hugasamir geta haft samband vi\u00f0 Landssamband vei\u00f0if\u00e9laga, <a href=\"mailto:angling@angling.is\" class=\"rank-math-link\">angling@angling.is<\/a>, e\u00f0a Arev, <a href=\"mailto:arev@arev.is\" class=\"rank-math-link\">arev@arev.is<\/a>, fyrir frekari uppl\u00fdsingar.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/angling.is\/en\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/laxeldi_1pager_v5-1.pdf\/\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"640\" src=\"https:\/\/angling.is\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/laxeldi_1pager_v5-1-images-0-1024x640.jpg\" alt=\"IBSEM l\u00edkan\" class=\"wp-image-12394\" srcset=\"https:\/\/angling.is\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/laxeldi_1pager_v5-1-images-0-1024x640.jpg 1024w, https:\/\/angling.is\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/laxeldi_1pager_v5-1-images-0-300x187.jpg 300w, https:\/\/angling.is\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/laxeldi_1pager_v5-1-images-0-768x480.jpg 768w, https:\/\/angling.is\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/laxeldi_1pager_v5-1-images-0-1536x960.jpg 1536w, https:\/\/angling.is\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/laxeldi_1pager_v5-1-images-0-2048x1279.jpg 2048w, https:\/\/angling.is\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/laxeldi_1pager_v5-1-images-0-16x10.jpg 16w, https:\/\/angling.is\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/laxeldi_1pager_v5-1-images-0-150x94.jpg 150w, https:\/\/angling.is\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/laxeldi_1pager_v5-1-images-0-500x312.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fd l\u00edkanagreining Arev \u00e1 Sel\u00e1 og Hofs\u00e1 \u00ed Vopnafir\u00f0i s\u00fdnir hversu alvarleg \u00fer\u00f3unin getur or\u00f0i\u00f0 ef haldi\u00f0 ver\u00f0ur \u00e1fram \u00e1 s\u00f6mu braut \u00ed opnu sj\u00f3kv\u00edaeldi me\u00f0 frj\u00f3um fiski h\u00e9r \u00e1 landi. Greiningin byggir \u00e1 IBSEM l\u00edkaninu, einstaklingsmi\u00f0u\u00f0u erf\u00f0al\u00edkani fyrir Atlantshafslax sem fylgir eftir einstaklingum \u00ed stofni, l\u00edfsferli \u00feeirra og erf\u00f0asamsetningu yfir langan t\u00edma. Arev hefur [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":10,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_mi_skip_tracking":false},"categories":[1,8,12],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/angling.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12392"}],"collection":[{"href":"http:\/\/angling.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/angling.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/angling.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/10"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/angling.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12392"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/angling.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12399,"href":"http:\/\/angling.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12392\/revisions\/12399"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/angling.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/angling.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/angling.is\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}